Weet je nog? De Wet DBA. De wet die ervoor moest zorgen dat zogenaamde schijnconstructies tot het verleden zouden behoren? En die vage modelovereenkomsten die jij als ZZP-er met elke opdrachtgever moest afsluiten? Dit was niet zo’n succes en de wet stuitte op een hoop weerstand in ZZP-land. Inmiddels is minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) druk bezig met het maken van een vervangende wet en inmiddels zijn is er al een en ander bekend op welke manier hij dit wil gaan doen.

De bedoeling is dat het kabinet in drie stappen, in drie jaar tot nieuwe regels over het inhuren van personeel wil komen.

Stap 1: Verduidelijking van de term ‘gezagsverhouding’

Deze eerste stap is al ingevoerd, namelijk op 1 januari 2019, en kun je terugvinden in het Handboek Loonheffingen van de Belastingdienst. In dit blog ga ik hier verder op in.

Stap 2: Invoering van een webmodule om vooraf zekerheid te krijgen over de arbeidsrelatie met een zzp’er

Geplande invoering: 1 januari 2020

Stap 3: Uitzonderingsregels voor zelfstandigen met een laag tarief (bijvoorbeeld via een minimuminhuurtarief of opt-out voor hoog tarief)

Geplande invoering: 1 januari 2021

Gezagsverhouding

Om in deze trend te blijven zal ik in drie blogs deze drie maatregelen aan je proberen uit te leggen. In dit blog ga ik in op de verduidelijking van de term ‘gezagsverhouding’. Ik begin met het uitleggen wat een ‘gezagsverhouding’ precies is en waarom het belangrijk is te weten of er een gezagsverhouding is tussen een zzp’er en opdrachtgever. Vervolgens loop ik een aantal criteria langs die duiden op de aanwezigheid van een gezagsverhouding.

Wat wordt bedoeld met de term ‘gezagsverhouding’?

De term gezagsverhouding speelt een cruciale rol bij het beoordelen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Er is sprake van een gezagsverhouding als de werkgever tijdens het verrichten van werkzaamheden eenzijdig instructies aan de werknemer te geven. Het is hierbij niet van belang of de instructies ook daadwerkelijk worden gegeven. Het gaat erom dat de werkgever de bevoegdheid heeft instructies te geven.

In een belangrijke uitspraak van de Hoge Raad uit 1997 (Groen/Schoevers), is bepaald dat éérst moet worden vastgesteld wat de rechten en plichten van beide partijen zijn. Dus wat zij hebben afgesproken in de overeenkomst. Vervolgens is het ook van belang om te kijken naar de bedoeling van de partijen bij het aangaan van de overeenkomst.  Ten slotte moet rekening worden gehouden met de manier waarop de partijen daadwerkelijk uitvoering hebben gegeven aan de arbeidsrelatie.

Op het moment een opdrachtgever en een zzp’er een overeenkomst van opdracht aangaan, speelt dus de aanwezigheid van een gezagsverhouding een belangrijke rol. Want als deze aanwezig is, kan de overeenkomst worden gezien als een arbeidsovereenkomst en is de opdrachtgeven verplicht om loonheffing in te houden over de beloning aan de zzp’er.

Of een opdrachtgever loonheffing moet inhouden wordt dus bepaald op basis van de werkrelatie die hij heeft met de zzp ‘er. Het gaat niet (meer) om het feit of de zzp’er daadwerkelijk ondernemer is of niet en hoeveel opdrachtgevers hij of zij heeft. Dat is een aparte discussie tussen de zelfstandige en de Belastingdienst.

Belangrijk dus om te weten als je als opdrachtgever zzp’ers inhuurt èn als je zelf als zzp’er wordt ingehuurd!

Handen en voeten

Om de term ‘gezagsverhouding’ meer handen en voeten te geven, heeft de minister een lijst met indicaties opgesteld en deze onderverdeeld in verschillende categorieën. Deze zijn gepubliceerd in het Handboek Loonheffingen 2019 van de Belastingdienst.

Wat je je moet realiseren is dat het bij deze criteria en indicaties altijd gaat om een mogelijke aanwijzing dat er sprake is van een gezagsverhouding. Bij een beoordeling of er sprake is van een gezagsverhouding spelen alle elementen en hun onderlinge verhouding een rol.

De indicaties zijn onderverdeeld in de volgende categorieën:

  1. leiding en toezicht
  2. vergelijkbaarheid personeel
  3. werktijden, locatie, materialen, hulpmiddelen en gereedschappen
  4. manier waarop de werkende naar buiten treedt
  5. overige relevante aspecten

Zoals gezegd is in het Handboek bij elke categorie een aantal indicatoren opgesomd. Ik zal me hier beperken tot het geven van een aantal aandachtspunten waarvan ik denk dat deze het meeste van belang zijn voor jou als opdrachtgever.

Waar moet je op letten?

Aandachtspunten voor jou als opdrachtgever

  • In de eerste plaats geldt: hoe concreter het resultaat en duur van de opdracht zijn beschreven, hoe aannemelijker het is dat er geen sprake is van een gezagsverhouding.

Let hier dus op als je een overeenkomst met een zzp’er opstelt.

  • Laat de zzp’er zo zelfstandig mogelijk werken. Verplicht hem niet om deel te nemen aan werkoverleggen, teamuitjes en bijscholingscursussen.
  • De zzp ‘er geeft in principe geen leiding aan andere werknemers.
  • Als de werkgever hetzelfde werk doet als andere werknemers, ontvangt hij een hogere beloning. Werk het liefst met zogenaamde fixed fees.
  • Je hebt de schijn tegen als de zzp ‘er eerst bij je in loondienst was en daarna als freelancer bij je aan de slag gaat.
  • Geef de zzp ‘er de vrijheid om zelf zijn uren in te delen en laat hem werken met eigen materiaal. Dus geen laptop en telefoon van de zaak.
  • De zzp ‘er presenteert zich naar klanten van jou toe als zelfstandige. Zo gebruikt hij bijvoorbeeld zij eigen visitekaartjes en vervoert hij zich in een auto met het logo van zijn eigen bedrijf.
  • Je betaalt de zzp’er niet door tijdens vakantie en ziekte en je verricht ook geen re-integratiewerkzaamheden als hij ziek is.
  • De zzp ‘er is zelf verantwoordelijk voor het afsluiten van een bedrijfs- en beroepsaansprakelijkheidsverzekering.
  • Wees voorzichtig met het opnemen van een concurrentie – en relatiebeding in de overeenkomst met de zzp’er.
  • De zzp ‘er is vrij om ook voor andere opdrachtgevers te werken.

Nogmaals, de indicatoren die de minister heeft opgesteld geven aan dat er mogelijk sprake is van een gezagsverhouding. De afspraken in de overeenkomst en de bedoeling van partijen spelen ook nog steeds een belangrijke rol.

En nu?

Tja, of er sprake is van een gezagsverhouding blijft afhankelijk van verschillende factoren. Helaas is er geen lijstje van criteria die je kunt afvinken, zodat je het zeker weet. In 2019 zul je het hier nog even mee moeten doen. In 2020 wordt de zogenaamde ‘webmodule’ ingevoerd die opdrachtgevers meer zekerheid zou moeten geven. Hoe dat er precies uit moet gaat zien en wat dit betekent voor jou als opdrachtgever (en jou als zzp’er) lees je in mijn volgende blog.

Workshop

Ben jij een ondernemer die vaak zzp’ers inhuurt? Denk je er misschien over om iemand in loondienst aan te nemen, maar overzie je de juridische en financiële gevolgen niet?

Kom dan 14 maart of 11 april aanstaande naar de workshop van ZZP-er naar BV die ik samen geef met José Roeloffzen van Let’s talk about Cash!

We lopen dan de verschillende opties langs die je hebt om mensen in te zetten in je bedrijf èn we bespreken de mogelijkheden om je bedrijf om te zetten naar een BV.

Misschien ben je daar stiekem ook wel aan toe :-).

Aanmelden doe je hier.